نمودار لگاریتمی رشد ۱۰۰ واحد نقدینگی ایران در مقایسه با ونزوئلا.
صاف بودن خط سبز یعنی سرعت رشد نقدینگی ایران کم و بیش ثابت بوده. تصاعد منحنی بنفش یعنی سرعت رشد نقدینگی ونزوئلا روزافزون بوده.نمودار لگاریتمی رشد ۱۰۰ واحد نقدینگی ایران در مقایسه با ونزوئلا.
صاف بودن خط سبز یعنی سرعت رشد نقدینگی ایران کم و بیش ثابت بوده. تصاعد منحنی بنفش یعنی سرعت رشد نقدینگی ونزوئلا روزافزون بوده.ابتدا، برای این که بفهمیم چرا ایران ونزوئلایی نیست، باید بفهمیم چه شد که کار ونزوئلا به اینجا کشید.

- تا اواخر سال ۲۰۱۴ رشد ماهانه نقدینگی ونزوئلا حدود ۳٪ بود.
- از اواخر ۲۰۱۴ تا نیمه ۲۰۱۶، رشد نقدینگی در ونزوئلا بین ۵٪ تا ۶٪ در ماه بود.
- از نیمه ۲۰۱۶، رشد ماهانه نقدینگی دو رقمی شد.
- فروردین پارسال برای اولین بار، سرعت رشد نقدینگی بیشتر از ماهی ۲۰٪ شد.
- در طول بهار امسال، سرعت رشد نقدینگی ونزوئلا بیش از ماهی ۶۰٪ بوده!

با این تفاسیر ونزوئلا مبتلا به تورم‌های چند هزار درصدی شد.
ظرف پنج سال اخیر، نقدینگی ونزوئلا بیش از ۲۲۰۰ برابر شده است، در حالی‌که نقدینگی ایران ۳/۳ برابر شده است.

نمودار لگاریتمی رشد ۱۰۰ واحد نقدینگی ایران در مقایسه با ونزوئلا

شیب ملایم خط سبز یعنی سرعت رشد نقدینگی ایران کم و بیش ثابت بوده است. تصاعد منحنی بنفش یعنی سرعت رشد نقدینگی ونزوئلا روزافزون بوده است.
در نتیجه وضعیت امروز ایران با تمام بد بودن ، قابل مقایسه با وضعیت ونزوئلا نیست.

آیا به سمت ونزوئلایی شدن پیش نمی‌رویم؟

از زمانی که ونزوئلا برای اولین بار سه ماه پیاپی رشد نقدینگی بالای ۵٪ تجربه کرد، سه سال طول کشید تا دچار بحران شود.
رشد نقدینگی ایران بطور ماهانه، در سه سال اخیر کمتر از ۲٪، و در طول بهار امسال کمتر از ۱/۵٪ بوده است.
در واقع رشد نقدینگی ایران در طول چهل سال گذشته بسیار کم‌نوسان بوده و چندان از میانگین رشد ۱/۸٪ خودش منحرف نمی‌شده.
در واقع یک بحث و چالش جدی امروز بین اقتصاددانان ایرانی، نحوه کاهش رشد نقدینگی به زیر ۱٪ است، چرا که سرعت رشد نقدینگی بسیار در برابر تغییر مقاوم است.

بعبارت دیگر، افزایش پایدار سرعت رشد نقدینگی به سطح بالای ۱/۸٪ آسان نیست، اگرچه احتمالش هست.

چه نوع اتفاقاتی می‌تواند سرعت رشد نقدینگی ایران را شبیه ونزوئلا کند؟

باید حواسمان به سیاست‌هایی که نقدینگی را بیش از حد افزایش می‌دهند باشد. رشد کم نقدینگی طبیعی‌ست. اما اتخاذ سیاست‌هایی که رشد نقدینگی را چنان افزایش بدهند که بطور پایدار، بیش از میانگین گذشته‌اش شود خطرناک است. مثلا افزایش سرعت رشد نقدینگی به بیش از ۵٪، می‌تواند ایران را به سمت ونزوئلایی شدن ببرد.

میزان نقدینگی کشور را می‌توانیم در این لینک رصد کنیم:
https://cbi.ir/category/2692.aspx

بانک مرکزی ترازنامه ماهانه‌اش را با قدری تاخیر منتشر می‌کند. فایل PDF لینک بالا را باز کنید، ذیل بدهی‌ها، سطر نقدینگی را نگاه کنید و رقمش را با ماه‌های قبل مقایسه کنید تا به میزان رشد نقدینگی پی ببرید.

من هم کماکان نقدینگی را رصد می‌کنم و هر وقت سه ماه پیاپی رشد نقدینگی بالای ۵٪ داشتیم، اگر زنده بودم و کانال «وقایع اقتصادیه» برقرار بود، از طریق همین کانال تلگرامی هشدار می‌دهم.

اما در حال حاضر، من و شما باید با نقد و تحلیل سیاست‌های اقتصادی، تصمیماتی که نقدینگی را افزایش می‌دهند شناسایی کنیم و مخالفتمان با آن سیاست‌ها را به دولتمردها اعلام کنیم.


این پیام مهم را نیز به رئیس کل بانک مرکزی می‌دهم:
آقای دکتر همتی، بانک‌های مرکزی ترازنامه را هفتگی منتشر می‌کنند، و تنها با چند روز تاخیر. کم‌هزینه‌ترین کاری که شما می‌توانید برای ایجاد اطمینان در بازار انجام بدهید، انتشار هفتگی و منظم ترازنامه بانک‌مرکزی‌ست، تا خیال همه از بابت سرعت رشد نقدینگی راحت شود.

وضعیت اقتصادی ایران خوب نیست. مشکلات امروز از طرفی معلول سیاست‌های غلط پنج سال اخیر است و از طرف دیگر معلول سیاست‌های غلط پنجاه سال اخیر.
البته نسبت به شدت بحران اقتصادی باید واقع بین باشیم. اغراق در این مورد، هم استرس بی‌جهت می‌دهد، هم در یافتن راه اصلاح، گمراه‌مان می‌کند.

❇️ نقدینگی ونزوئلا بیش از ۲۲۰۰ برابر شد، که این اتفاق رخ داد در حالی‌که نقدینگی ایران ۳.۳ برابر شده است. سرعت رشد نقدینگی ایران باید کند شود، اما ما کجا و ونزوئلا کجا!