یکی از عارضه‌های بورس تهران در چند روز اخیر، بروز ریسک‌های محیطی و تلاطم قیمت‌ها بوده است. به‌رغم قابلیت‌های بنیادی سهام، عدم شفافیت در مورد سرنوشت قیمت کالاها در بورس کالا و تغییر جهت پی‌در‌پی سیاست‌گذار از موانع درونی بازار برای رشد تقاضا خاصه در گروه‌های کالایی‌ست. ضمن اینکه بیم از بازگشت تحریم‌ها و آثار منفی آن بر درآمدهای نفتی در  کنار دیگر تحولات کلان نیز از اسباب التهاب بازارهای موازی هستند که پالس منفی خود را مشخصا در روز گذشته به بورس  تهران القا کردند.

با این حال، در معاملات امروز شاهد تغییر جهت قیمت‌ها بودیم. شاخص کل که در چند روز گذشته به لطف رشد بهای سهم شرکت‌های کوچک‌تر بازار از رشد شاخص هم‌وزن عقب‌مانده بود در معاملات امروز پیش افتاده است. یکی از عوامل اثرگذار و مورد انتظار بر رشد قیمت بزرگ‌ترهای بازار-کالایی‌ها اعم از پتروپالایشی‌ها و فلزات و معدنی‌ها- اصلاح متوسط قیمت‌های این صنایع در چند روز گذشته بود. برای مثال، شاخص گروه پالایشی از یکشنبه گذشته تا دیروز بیش از 10 درصد اصلاح کرده است، معدنی‌ها بیش از 8 درصد و فلزات و پتروشیمی هر کدام 8 و 4.3 درصد افت کرده‌اند. بنابراین از این دیدگاه می‌توان اصلاح چند روزه را بهانه رشد دانست. البته اخبار دیگری هم بودند که زمینه‌ساز هم‌افزایی نیروهای مثبت در معاملات امروز شدند که از آن جمله برداشتن سقف دامنه نوسان قیمت فرآورده‌های نفتی در بورس کالا و لحظه‌شماری خودرویی‌ها برای تصمیم شورای رقابت درباره افزایش رسمی قیمت خودرو در جلسه امروز این شوراست.

چشم‌های منتظر به بورس کالا

در هفته گذشته بود که شرکت پالایش و پخش ابلاغیه‌ای در مورد آزادسازی قیمت محصولات فرعی منتشر و کمتر از 48 ساعت از آن عقب‌نشینی کرد. با این حال، بورس کالا طی روز گذشته اعلامیه‌ای در خصوص برداشتن سقف دامنه نوسان معاملات کلیه فرآورده‌های نفتی منتشر کرد. با این تصمیم، محدودیت برای سفارش‌گذاری از سمت تقاضا وجود ندارد و معاملات به کشش‌پذیری قدرت خرید متقاضیان در نرخ‌های جدید وابسته شد. همین مساله زمینه‌ساز رشد تقاضا در تمامی نمادهای وابسته در بورس تهران و ایجاد صف طولانی خرید در نمادهایی چون «شتران»، «شپنا»، «شبندر» و «شبریز» شد. در نقطه مقابل، روانکاران این گروه به دلیل اثر منفی اطلاعیه اخیر بورس کالا تحت فشار عرضه هستند و در کف روزانه قیمت معامله می‌شوند. هرچند آزادسازی دوسویه قیمت‌ها برای تمام تولیدکنندگان در سطوح مختلف چشم‌انداز سودآوری مناسبی را به همراه خواهد داشت و انتظار نمی‌رود افت قیمت روانکارها نیز تداوم چندانی داشته باشد. در معاملات امروز بورس کالا برای فراورده‌های نفتی شاهد تقابل عرضه و تقاضا در قیمت پایه (معادل دلار 4200 تومانی) در محصول لوبکات و معامله وکیوم باتوم تا سطح 180 درصد مثبت نسبت به قیمت پایه هستیم که انتظار میرود میانگین قیمت معاملات این محصول تا سطح 150 درصد بالاتر از نرخ پایه به ثبت برسد. 

در دیده‌‌بان امروز «دنیای بورس» به این موضوع اشاره شده بود که تولیدکنندگان روغن‌های موتور و پایه (روانکاران) بر اساس شنیده‌ها با نرخ دلار 4200 (قیمت پایه فروش لوبکات در بورس کالا) خوراک خود را دریافت می‌کنند. این نکته باید مورد توجه معامله‌گران سهام شرکت‌های پالایشی و همچنین روغن‌ساز قرار گیرد. در این خصوص صعود سهام شرکت‌های روانکار در دقایق پایانی بازار را می‌توان به دنبال این موضوع عنوان کرد. در این خصوص باید به انتظار برای جهش محسوس سودآوری این شرکت‌ها با خوراک ارزان توجه کرد. بر این اساس انتظار سود 297 تومانی به ازای هر سهم «شسپا» در تابستان و در مجموع سود 418 تومانی به ازای هر سهم برای نیمه نخست این شرکت را داشت. اگر بنا به ادامه این رویه، یعنی محاسبه خوراک بر اساس ارز 4200 تومانی و فروش محصولات صادراتی بر اساس دلار بازار ثانویه، باشد، اعداد سودآوری این شرکت بسیار قابل توجه است؛ احتمال رشد سودآوری تا 1400 تومان به ازای هر سهم وجود دارد. با این حال باید به شدت اثر نوسانات نرخ خوراک بر سودآوری این شرکت توجه داشت. فضای ابهام و تردید در این خصوص را می‌توان مانعی در برابر رشد قیمتی این سهم و نوسانات در سطوح حدود 2100 تومان در معاملات امروز دانست. 

بازگشت فلزات اساسی به مدار رشد
با انجام معاملات محصولات مسی و آلومینیومی بدون محدوده نوسان قیمت در روزهای اخیر و ثبت تقاضای مناسب برای خرید این محصولات در بورس کالا، تنور دادو ستد سهام شرکت‌های فلزی (فولاد، روی و مس) داغ شد. در این خصوص گزارش سیگنال بورس کالا به معاملات سهام را بخوانید. نزدیک شدن آخرین قیمت‌ها به سقف روزانه در حالی رقم خورده‌است که قیمت‌های پایانی فاصله محسوسی تا سقف روزانه دارند و این موضوع رغبت سرمایه‌گذارن به خرید سهام این گروه را نشان می‌دهد. هرچند در این مورد افت قیمت سهام مربوطه نقش مهمی را ایفا کرده‌است اما انتظار سرمایه‌گذاران در خصوص آزادسازی تدریجی قیمت محصولات یاد شده یک اهرم قدرتمند برای تشکیل تقاضای موثر به شمار می‌آید و باید دید که این موج نقدینگی سرگردان در بورس که این روزها بسیار دمدمی مزاج رفتار می‌کند به کدام سمت و سو گرایش نهایی بیشتری نشان می‌دهد.

پایان موج صعودی «وبملت»؟
نماد بانک ملت از چهارشنبه هفته گذشته و به محض بازگشت از مجمع سالانه با اقبال گسترده سهامداران مواجه شده است. حجم معاملات در نماد بانک ملت طی سه روز کاری اخیر با فروش چشمگیر مالکان حقوقی حدود 2 میلیارد و 800 میلیون سهم بوده است که ارزشی بالغ بر 370 میلیارد تومان داشته است. میانگین روزانه جریان نقدینگی این سهم بیش از 120 میلیارد تومان بوده است. با این حال، حجم و ارزش معاملات امروز در نماد معاملاتی بانک ملت افت محسوسی نسبت به روزهای قبل نشان می‌دهد که به نظر می‌رسد در صورت عدم پایداری تقاضا، احتمال خروج نقدینگی از جانب فعالان حقیقی در این سهم افزایش یابد. از سوی دیگر عدم فروش سنگین سهامداران در این نماد حاکی از امیدواری سرمایه‌گذاران به تثبیت قیمت‌ سهم در همین حوالی‌ست. کیفیت تقاضای به وجود آمده در روزهای گذشته و حجم نقدینگی ورودی از سوی سهامداران تازه وارد به عنوان یک پشتوانه قوی برای این سهم تا این لحظه از ریزش قیمت جلوگیری کرده‌است. اتفاقی که در دیگر نمادهای بانکی دیده نمی‌شود و فشار فروش در آنها موید این امر است. رویدادی که در گزارش‌های قبلی «دنیای بورس» با محوریت جدا شدن مسیر بانکی‌ها به آن اشاره شده بود.

توجه خودرویی‌ها به جلسه امروز «شورا»
شاخص گروه خودرو در روزهای اخیر نوساناتی در محدوده‌های مثبت و منفی داشته است. علاوه بر ضعف تقاضا در سهام کالایی که به‌طور سنتی منجر به حرکت نقدینگی به گروه‌هایی نظیر خودرو می‌شود، عامل دیگر نوسان‌ساز در سهام این گروه گمانه‌زنی‌ها در مورد افزایش قیمت خودرو بوده است. مساله‌ای که با افزایش شدید نرخ ارز و پایان تخصیص ارز رسمی به تولیدکنندگان این صنعت روز‌به‌روز تقویت می‌شود. بر اساس آخرین اخبار، جلسه امروز شورای رقابت نیز در همین راستا برگزار شده است. به گزارش «دنیای اقتصاد» جلسه امروز شورای رقابت به بررسی بازار خودرو مربوط می‌شود و این در شرایطی است که جلسه قبلی شورا نیز به همین موضوع اختصاص داشت. ازآنجاکه رضا شیوا، رئیس شورای رقابت همین چندی پیش خبر از احتمال افزایش قیمت رسمی خودروهای داخلی داد، پیش‌بینی می‌شود در جلسه امروز، تصمیم نهایی در این مورد گرفته شود.
همین موضوع موجب انتقال نقدینگی قدرتمند در سهام خودرویی شده و بسیاری از سهام این گروه را تا آستانه صف خرید پیش برده است.